W połowie XII stulecia, gdy Europa Środkowa przeżywała okres dynamicznych przemian politycznych, a cesarstwo rzymskie pod berłem Fryderyka Barbarossy sięgało zenitu swej potęgi, na tronie senioralnym Polski zasiadał władca, którego panowanie przez długie dekady pozostawało niedoceniane przez historiografię. Bolesław IV Kędzierzawy – trzeci syn Bolesława III Krzywoustego – objął rządy w momencie krytycznym dla młodej monarchii piastowskiej, gdy testament jego ojca, mający zapewnić równowagę między braćmi-książętami, stał się źródłem nieustających konfliktów dynastycznych. Przez niemal trzy dekady swojego panowania (1146–1173) musiał lawirować między ambicjami młodszych braci, roszczeniami cesarskimi, najazdami pogańskich sąsiadów i aspiracjami możnowładztwa. Czy był jedynie słabym władcą, którego pamięć przyćmiły dokonania następców, czy też pragmatycznym politykiem, który w niesprzyjających okolicznościach zdołał utrzymać kruchą jedność państwa?
Testament Krzywoustego i droga Kędzierzawego do władzy
Polska po śmierci Bolesława Krzywoustego
Gdy w październiku 1138 roku Bolesław III Krzywousty oddawał ostatnie tchnienie, pozostawiał po sobie państwo pozornie silne, lecz wewnętrznie rozdarte sprzecznościami. Testament wielkiego monarchy, spisany prawdopodobnie między 1135 a 1138 rokiem, miał być remedium na bratobójcze walki, które niegdyś rozdarły Polskę między jego ojcem Władysławem Hermanem a stryjem Zbigniewem. Statut sukcesyjny dzielił ziemie polskie na dzielnice, przyznając każdemu z synów własne księstwo dziedziczne, zaś najstarszemu – tytuł seniora wraz z dzielnicą senioralną obejmującą Kraków, część Śląska oraz zwierzchność nad polityką zagraniczną. System ten, zwany później senioratem, nosił w sobie zalążek własnej destrukcji – zakładał bowiem harmonijną współpracę braci, którzy w rzeczywistości dążyli do maksymalizacji własnej władzy.
Młody Bolesław, urodzony około 1125 roku jako trzeci syn Krzywoustego z jego drugiego małżeństwa z Salomeą z Bergu, otrzymał w testamencie ojca dzielnicę mazowiecką. Jego przydomek „Kędzierzawy”, poświadczony już w źródłach średniowiecznych, odnosił się zapewne do charakterystycznej fryzury księcia – szczegółu, który kronikarze uznali za na tyle istotny, by uczynić go elementem identyfikacyjnym władcy. Wincenty Kadłubek, pisząc swoją kronikę kilka dekad po śmierci Bolesława, określał go mianem „vir probus et discretus” – męża prawego i roztropnego, choć ta pochlebna charakterystyka kontrastuje z późniejszymi, bardziej krytycznymi ocenami.
Wygnanie Władysława Wygnańca i przejęcie senioratu (1146)
Pierwszym seniorem po śmierci Krzywoustego został jego najstarszy syn Władysław II, który szybko okazał się władcą autorytarnym, dążącym do przywrócenia jedności monarchii kosztem praw młodszych braci. Konflikt narastał stopniowo – początkowo przybierając formę sporów o interpretację testamentu, by w latach 1141–1142 przerodzić się w otwartą wojnę domową. Władysław, wspierany przez potężnego palatyna Piotra Włostowica oraz ruskich sojuszników, stanął przeciwko koalicji młodszych braci: Bolesława Kędzierzawego, Mieszka III Starego oraz małoletniego Henryka Sandomierskiego.
Decydujące starcie rozegrało się w 1142 roku pod Pilicą, gdzie wojska juniorów, wspierane przez oddział ruski przysłany przez Wsiewołoda II Olegowicza, zadały klęskę siłom seniora. Jednak dopiero po czterech latach walk, intryg i negocjacji, w 1146 roku Władysław II został ostatecznie pokonany i zmuszony do ucieczki na dwór swojego szwagra, cesarza Konrada III. Zgodnie z literą testamentu Krzywoustego, godność senioralna przypadła Bolesławowi Kędzierzawemu jako najstarszemu z pozostałych braci. W wieku zaledwie dwudziestu jeden lat stanął on na czele rozdrobnionej, wyczerpanej wojną domową Polski, mając przeciw sobie nie tylko ambicje własnych braci, ale także roszczenia wygnańca popieranego przez najpotężniejszego władcę Europy.
Rządy Bolesława IV (1146–1173)
Konflikty dynastyczne – bracia i możnowładcy
Objęcie tronu senioralnego przez Bolesława IV nie oznaczało bynajmniej końca konfliktów wewnętrznych. Mieszko III Stary, władający Wielkopolską, od początku kwestionował pierwszeństwo starszego brata, uważając się za równie godnego następcę Krzywoustego. Napięcia między braćmi nasilały się szczególnie w okresach zagrożenia zewnętrznego, gdy konieczność skoordynowanej obrony ujawniała słabość władzy senioralnej. Najmłodszy z braci, Henryk Sandomierski, choć pozornie lojalny wobec seniora, również budował własną pozycję polityczną, wykorzystując strategiczne położenie swojej dzielnicy między Małopolską a Rusią.
Równie poważnym wyzwaniem dla Kędzierzawego okazało się możnowładztwo, które w okresie walk dynastycznych znacznie wzmocniło swoją pozycję. Palatyn Piotr Włostowic, niegdyś główny stronnik Władysława Wygnańca, po zręcznej wolcie politycznej stał się jednym z najbliższych doradców nowego seniora. Jego potęga – oparta na rozległych dobrach ziemskich i sieci klientów – stanowiła faktyczne ograniczenie władzy książęcej. Dopiero w 1153 roku Bolesław, wykorzystując oskarżenia o zdradę (prawdziwe lub sfabrykowane), zdołał obalić wszechwładnego palatyna, każąc go oślepić i skazać na wygnanie. Ten brutalny akt, choć wzmocnił pozycję księcia, wywołał falę niezadowolenia wśród możnych, którzy dostrzegli w nim zagrożenie dla własnych przywilejów.
Relacje z cesarstwem (Fryderyk Barbarossa) i papiestwem
Najpoważniejsze zagrożenie dla rządów Bolesława Kędzierzawego nadeszło jednak z zachodu. W 1152 roku tron cesarski objął Fryderyk I Barbarossa – władca ambitny, zdecydowany przywrócić cesarstwie świetność czasów Karolingów i Ottonów. Dla Hohenstaufa sprawa Władysława Wygnańca, jego szwagra (obaj poślubili córki cesarza Konrada III), stała się pretekstem do ingerencji w sprawy Polski i demonstracji cesarskiej supremacji nad Europą Środkową.
Pierwsza wyprawa cesarska na Polskę w 1157 roku zakończyła się politycznym sukcesem Barbarossy, choć nie militarnym triumfem. Bolesław Kędzierzawy, świadom przewagi przeciwnika, unikał otwartej bitwy, stosując taktykę spalonej ziemi. Gdy wojska cesarskie dotarły pod Krzyszkę na Odrze, obie strony były gotowe do kompromisu. W zamian za uznanie zwierzchności lennej cesarza i obietnicę corocznego trybutu w wysokości 300 grzywien srebra, Barbarossa zgodził się pozostawić Bolesława na tronie senioralnym. Władysław Wygnaniec otrzymał jedynie mglistą obietnicę przywrócenia w przyszłości, która nigdy nie została zrealizowana.
Stosunki z papiestwem układały się dla Kędzierzawego znacznie pomyślniej. W okresie schizmy aleksandryńskiej (1159–1177) Bolesław zręcznie lawirował między stronnictwami, ostatecznie opowiadając się po stronie prawowiernego papieża Aleksandra III przeciwko cesarskim antypapieżom. Ta decyzja, podjęta wbrew stanowisku Barbarossy, świadczyła o rosnącej niezależności Polski od cesarstwa. Papiestwo, doceniając postawę polskiego seniora, wspierało go w sporach z arcybiskupem gnieźnieńskim Janem, który sympatyzował z wygnańcem.
Najazdy pruskie i ruskie – bezpieczeństwo granic
Polityka zagraniczna Bolesława Kędzierzawego nie ograniczała się jedynie do relacji z cesarstwem. Stałym elementem jego rządów była obrona granic przed najazdami pogańskich Prusów oraz interwencje w złożone stosunki z księstwami ruskimi. Prusowie, wykorzystując osłabienie Polski w okresie walk dynastycznych, regularnie pustoszyli Mazowsze i ziemię chełmińską. Kroniki odnotowują szczególnie niszczycielskie najazdy w latach 1147, 1153 i 1166. Bolesław, związany obroną przed zagrożeniem cesarskim, nie był w stanie przeprowadzić zdecydowanej ofensywy przeciw pogańskim sąsiadom, ograniczając się do działań obronnych i budowy systemu grodów granicznych.
Na wschodzie sytuacja była równie skomplikowana. Ruś Kijowska, rozdrobniona na konkurujące ze sobą księstwa, stanowiła zarówno zagrożenie, jak i pole do politycznych manewrów. Bolesław utrzymywał sojusz z Wielkim Księciem Kijowskim Izjasławem II Mścisławowiczem, wspierając go w walkach o tron przeciwko Jurijowi Dołgorukiemu. Po śmierci Izjasława w 1154 roku, polski senior próbował kontynuować politykę ingerencji, jednak z ograniczonym sukcesem. Wyprawy na Ruś w latach 1150–1160, choć przynosiły doraźne korzyści w postaci łupów i trybutów, nie zdołały zapewnić Polsce trwałego wpływu na sprawy wschodniego sąsiada.
Polityka dynastyczna i rodzinna
Małżeństwa i potomstwo
Polityka matrymonialna Bolesława IV Kędzierzawego odzwierciedlała jego dążenie do umocnienia pozycji dynastycznej oraz budowania sojuszy międzynarodowych. Około 1137 roku, jeszcze jako młodzieniec, poślubił Wierzchosławę (Wiaczesnę), córkę księcia nowogrodzkiego Wsiewołoda Mścisławowicza. Małżeństwo to, zaaranżowane zapewne przez Bolesława Krzywoustego, miało wzmocnić tradycyjne związki Polski z Rusią i zapewnić młodemu księciu mazowieckiemu wsparcie w ewentualnych konfliktach dynastycznych.
Z małżeństwa z Wierzchosławą narodziło się czworo dzieci, które przeżyły okres dziecięcy: Bolesław – następca ojca na Mazowszu, Leszek – późniejszy książę mazowiecki i protoplasta linii mazowieckiej Piastów, oraz dwie córki: Judyta i Anastazja. Po śmierci pierwszej żony (około 1162 roku), Bolesław pojął za małżonkę Marię, której pochodzenie pozostaje przedmiotem sporów historiograficznych – niektórzy badacze identyfikują ją jako córkę księcia kijowskiego, inni widzą w niej przedstawicielkę możnowładztwa polskiego. Z drugiego małżeństwa narodziło się dwoje dzieci: Mieszko i Świętosława.
Współpraca i spory z Mieszkiem III, Henrykiem i Kazimierzem Sprawiedliwym
Relacje Bolesława Kędzierzawego z braćmi ewoluowały na przestrzeni jego długiego panowania. Mieszko III Stary, początkowo główny rywal seniora, z czasem stał się jego najbliższym sojusznikiem w obliczu zagrożenia cesarskiego. Współpraca ta przypieczętowana została małżeństwem syna Mieszka, Odona, z córką Bolesława, Judytą (około 1160 roku). Henryk Sandomierski, najmłodszy z braci, przez większość okresu rządów Kędzierzawego pozostawał w cieniu starszych książąt, koncentrując się na administrowaniu własną dzielnicą i fundacjach kościelnych.
Szczególnie interesująca była relacja Bolesława z Kazimierzem II Sprawiedliwym, synem Bolesława Krzywoustego z trzeciego małżeństwa. Kazimierz, urodzony po śmierci ojca (1138), początkowo nie otrzymał własnej dzielnicy i pozostawał pod opieką starszych braci. Bolesław Kędzierzawy, być może dostrzegając w młodszym bracie potencjalnego sojusznika przeciwko Mieszkowi III, wspierał jego edukację i karierę kościelną. Paradoksalnie, to właśnie Kazimierz miał ostatecznie obalić system senioratu i przejąć tron krakowski po śmierci Mieszka III w 1177 roku.
Kultura i Kościół w czasach Kędzierzawego
Fundacje klasztorne i rola duchowieństwa
Epoka Bolesława IV Kędzierzawego przypadła na okres intensywnego rozwoju struktur kościelnych w Polsce oraz ekspansji zakonów reformatorskich. Senior, podobnie jak jego bracia, aktywnie wspierał fundacje klasztorne, widząc w nich nie tylko wyraz pobożności, ale także narzędzie umacniania władzy książęcej i kolonizacji nowych terenów. W 1153 roku Bolesław ufundował opactwo norbertanów w Witowie koło Piotrkowa, które szybko stało się ważnym ośrodkiem kultury i gospodarki w regionie. Hojnie uposażył także klasztor cystersów w Wąchocku (fundacja z 1179 roku, choć przygotowania rozpoczęły się jeszcze za życia Bolesława) oraz wspierał opactwo benedyktynów na Świętym Krzyżu.
Duchowieństwo w czasach Kędzierzawego odgrywało kluczową rolę nie tylko w sferze religijnej, ale także politycznej i kulturalnej. Arcybiskup gnieźnieński Jan (1149–1165), choć początkowo sympatyzował z Władysławem Wygnańcem, ostatecznie zaakceptował rządy Bolesława i stał się jednym z filarów jego władzy. Biskupi krakowscy – najpierw Mateusz (1143–1165), a następnie Gedko (1166–1185) – aktywnie uczestniczyli w życiu politycznym senioratu, pełniąc funkcje doradców i dyplomatów. To właśnie w kancelariach biskupich powstawały pierwsze polskie roczniki, dokumentujące dzieje kraju w tym burzliwym okresie.
Rola Krakowa jako stolicy senioralnej
Kraków za rządów Bolesława Kędzierzawego umocnił swoją pozycję jako faktyczna stolica Polski, mimo formalnego podziału kraju na dzielnice. Gród na wzgórzu wawelskim, z romańską katedrą wzniesioną przez Władysława Hermana i rozbudowanym przez Krzywoustego palatium książęcym, stanowił centrum życia politycznego senioratu. To tutaj Bolesław przyjmował poselstwa zagraniczne, zwoływał zjazdy możnowładztwa i wydawał najważniejsze dokumenty.
Miasto u stóp Wawelu przeżywało w tym okresie dynamiczny rozwój gospodarczy. Osada targowa przy kościele św. Wojciecha stopniowo przekształcała się w zorganizowany ośrodek miejski, choć formalna lokacja nastąpiła dopiero w 1257 roku. Kupcy krakowscy, korzystając z położenia miasta na szlaku handlowym z Rusi na zachód, bogacili się na handlu solą, futrami i towarami luksusowymi. Bolesław, świadom znaczenia gospodarczego Krakowa, nadawał przywileje kupieckie i dbał o bezpieczeństwo szlaków handlowych, co przyczyniało się do wzrostu dochodów skarbu senioralnego.
Schyłek rządów i śmierć księcia (1173)
Ostatnie lata panowania Bolesława Kędzierzawego naznaczone były rosnącym napięciem między seniorem a jego braćmi oraz możnowładztwem. Mieszko III Stary, coraz bardziej niecierpliwy w oczekiwaniu na schedę senioralną, rozpoczął budowę własnego stronnictwa w Małopolsce. Kazimierz Sprawiedliwy, choć formalnie lojalny, także przygotowywał grunt pod przyszłe rządy. W 1172 roku doszło do otwartego konfliktu między Bolesławem a synem Władysława Wygnańca, Bolesławem Wysokim, który przy wsparciu cesarza Fryderyka Barbarossy próbował odzyskać Śląsk. Choć senior zdołał utrzymać zwierzchność nad dzielnicą śląską, konflikt ten dodatkowo osłabił jego pozycję.
Bolesław IV Kędzierzawy zmarł 5 stycznia 1173 roku w wieku około 48 lat. Kronikarz Wincenty Kadłubek, opisując ostatnie chwile księcia, przedstawia go jako władcę pogodzonego z losem, przekazującego władzę młodszemu bratu zgodnie z testamentem ojca. Został pochowany w katedrze krakowskiej, obok swojego wielkiego ojca Bolesława Krzywoustego. Zgodnie z zasadą senioratu, tron krakowski objął Mieszko III Stary, którego brutalne rządy miały wkrótce doprowadzić do buntu możnowładztwa i ostatecznego upadku systemu ustanowionego przez Krzywoustego.
Dziedzictwo i oceny historiograficzne
Czy Bolesław Kędzierzawy był słabym seniorem?
Ocena rządów Bolesława IV Kędzierzawego przez wieki ulegała znaczącym przemianom, odzwierciedlając zmieniające się paradygmaty historiograficzne i polityczne konteksty epok. Kronikarze średniowieczni, z Wincentym Kadłubkiem na czele, przedstawiali go jako władcę roztropnego i pobożnego, choć pozbawionego charyzmy i siły swojego ojca. „Rocznik kapituły krakowskiej” określa go mianem „princeps pacificus” – księcia pokojowego, co można interpretować zarówno jako pochwałę, jak i zawoalowaną krytykę braku wojowniczego ducha.
Historiografia XIX wieku, zdominowana przez romantyczny paradygmat silnej władzy monarchicznej, oceniała Kędzierzawego surowo. Joachim Lelewel widział w nim symbol słabości Polski w obliczu zewnętrznych zagrożeń. Karol Szajnocha w swoich „Dziejach Polski” przedstawiał go jako władcę niezdolnego do powstrzymania procesu rozpadu państwa zapoczątkowanego testamentem Krzywoustego. Te krytyczne oceny wpisywały się w szerszą narrację o upadku Polski, służącą jako przestroga i wezwanie do narodowej jedności w okresie zaborów.
Oceny w źródłach średniowiecznych i u historyków nowożytnych
Przełom w ocenie Bolesława Kędzierzawego nastąpił w XX wieku, wraz z rozwojem krytycznej analizy źródeł i odejściem od romantycznej wizji dziejów. Oswald Balzer w swoim monumentalnym „Genealogia Piastów” zwrócił uwagę na pragmatyzm polityczny księcia, który w niezwykle trudnych warunkach zdołał utrzymać względną stabilność państwa przez niemal trzy dekady. Gerard Labuda w „Dziejach Polski” argumentował, że Kędzierzawy, działając w ramach systemu senioratu, nie miał realnych możliwości przywrócenia silnej monarchii na wzór Krzywoustego.
Współczesna historiografia, reprezentowana przez badaczy takich jak Janusz Bieniak czy Marek Kazimierz Barański, prezentuje jeszcze bardziej zniuansowany obraz. Bolesław IV jawi się jako polityk realista, który rozumiał ograniczenia swojej władzy i starał się działać w ramach możliwego. Jego umiejętność lawirowania między ambicjami braci, roszczeniami cesarskimi i aspiracjami możnowładztwa świadczy nie o słabości, lecz o politycznej sprawności. Fakt, że przez 27 lat rządów zdołał uniknąć otwartej wojny domowej (poza początkowym konfliktem z Władysławem Wygnańcem) i utrzymać podstawową jedność państwa, można uznać za sukces w kontekście epoki.
Oś czasu (daty i objaśnienia kluczowych wydarzeń)
ok. 1125 – narodziny Bolesława Kędzierzawego jako trzeciego syna Bolesława III Krzywoustego
1138 – śmierć Bolesława Krzywoustego, podział Polski zgodnie z testamentem
1141–1142 – początek konfliktu między Władysławem II a młodszymi braćmi
1142 – bitwa pod Pilicą, klęska Władysława II
1146 – ucieczka Władysława Wygnańca, Bolesław Kędzierzawy zostaje seniorem
1153 – obalenie palatyna Piotra Włostowica
1157 – pierwsza wyprawa cesarska Fryderyka Barbarossy, układ pod Krzyszką
1163 – druga wyprawa cesarska, ponowne potwierdzenie zwierzchności lennej
1166 – wielki najazd pruski na Mazowsze
1172 – konflikt z Bolesławem Wysokim o Śląsk
5 stycznia 1173 – śmierć Bolesława IV Kędzierzawego w Krakowie
Najczęstsze pytania (FAQ)
Kim był Bolesław IV Kędzierzawy?
Bolesław IV Kędzierzawy (ok. 1125–1173) był księciem Polski, seniorem rodu Piastów w latach 1146–1173. Jako trzeci syn Bolesława III Krzywoustego objął władzę senioralną po wygnaniu swojego starszego brata Władysława II.
Dlaczego Bolesław został seniorem po Władysławie Wygnańcu?
Zgodnie z testamentem Bolesława Krzywoustego, tytuł seniora przechodził na najstarszego żyjącego przedstawiciela dynastii. Po ucieczce Władysława II w 1146 roku, Bolesław jako najstarszy z pozostałych w kraju braci automatycznie objął tron senioralny.
Jakie były konflikty Kędzierzawego z braćmi?
Główne napięcia istniały między Bolesławem a Mieszkiem III Starym, który kwestionował pierwszeństwo starszego brata. Konflikty dotyczyły podziału władzy, wpływów w poszczególnych dzielnicach oraz polityki zagranicznej, szczególnie stosunku do cesarstwa.
Jakie były relacje Polski z Fryderykiem Barbarossą?
Relacje były napięte ze względu na poparcie cesarza dla Władysława Wygnańca. Dwie wyprawy cesarskie (1157, 1163) zmusiły Bolesława do uznania zwierzchności lennej cesarstwa i płacenia trybutu, choć Polska zachowała faktyczną niezależność.
Co zawierał testament Bolesława Krzywoustego i jak wpłynął na rządy Kędzierzawego?
Testament dzielił Polskę na dzielnice dziedziczne dla synów Krzywoustego, ustanawiając zasadę senioratu. System ten ograniczał władzę Bolesława IV, zmuszając go do ciągłego negocjowania z braćmi i możnowładztwem.
Jak współcześni historycy oceniają Bolesława IV?
Współczesna historiografia przedstawia go jako pragmatycznego polityka, który w trudnych warunkach zdołał utrzymać względną stabilność państwa. Odchodzi się od dawnych ocen przedstawiających go jako słabego władcę.
Czy Bolesław IV prowadził wojny z sąsiadami Polski?
Tak, regularnie odpierał najazdy Prusów na Mazowsze, uczestniczył w konfliktach na Rusi wspierając sojuszniczych książąt, oraz bronił się przed interwencją cesarską.
Jakie były najważniejsze fundacje kościelne Bolesława Kędzierzawego?
Najważniejszą fundacją było opactwo norbertanów w Witowie (1153). Książę wspierał także klasztory cysterskie i benedyktyńskie, w tym opactwo na Świętym Krzyżu.
Bibliografia
Balzer, O. (1895). Genealogia Piastów. Akademia Umiejętności.
Barański, M. K. (2005). Dynastia Piastów w Polsce. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bieniak, J. (1990). „Polska elita polityczna XII wieku (Część I: Tło działalności)”. W: S. K. Kuczyński (red.), Społeczeństwo Polski średniowiecznej (t. 4, s. 11–61). PWN.
Dalewski, Z. (2007). Ritual and Politics: Writing the History of a Dynastic Conflict in Medieval Central Europe. Brill. DOI: 10.1163/9789047421733
Grudziński, T. (1980). Bolesław Kędzierzawy i jego czasy. Ossolineum.
Kronika polska Wincentego Kadłubka (1996). M. Plezia (tłum.). Ossolineum.
Labuda, G. (1988). „Bolesław IV Kędzierzawy”. W: Polski Słownik Biograficzny (t. 2, s. 284–287). Polska Akademia Nauk.
Monumenta Poloniae Historica (1864–1893). A. Bielowski (red.). Akademia Umiejętności.
Powierski, J. (1975). Stosunki polsko-pruskie do 1230 roku ze szczególnym uwzględnieniem roli Pomorza Gdańskiego. Gdańskie Towarzystwo Naukowe.
Rocznik kapituły krakowskiej (1978). Z. Kozłowska-Budkowa (red.). PWN.
Szczur, S. (2002). Historia Polski: Średniowiecze. Wydawnictwo Literackie.
Umiński, J. (1960). Henryk arcybiskup gnieźnieński zwany Kietliczem (1199–1219). Towarzystwo Naukowe KUL.
Włodarski, B. (1980). „Polityczne plany Konrada I księcia mazowieckiego”. Roczniki Historyczne, 46, 87–113.
Żerelik, R. (1995). „Poland in the Political System of the Empire in the 12th Century”. W: P. Górecki & N. van Deusen (red.), Central and Eastern Europe in the Middle Ages (s. 402–437).
Artykuł stanowi część cyklu poświęconego władcom Polski średniowiecznej. Zapraszamy do lektury kolejnych tekstów o dynastii Piastów.
Nota prawna:
Obraz autorstwa Jan Matejko. Źródło: Biblioteka Narodowa.
Domena publiczna. Link: commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=154930833
